Liposuction sonrasında yapılması gerekenler:
1. Tıbbi Gözlem ve İlaç Tedavisi
- Yakın Takip: Saf yağ dokusundan 3 litreden fazla yağ alımı yapılan hastaların, işlemden sonra en az 12 saat boyunca nitelikli tıbbi gözetim altında tutulması gerekmektedir.
- Pıhtı Önleme (Heparin): Lipödem hastalarında, özellikle ileri evrelerde cerrahi sonrası Derin Ven Trombozu (DVT) ve pulmoner emboli riski artar. Bu riski önlemek amacıyla profilaktik olarak düşük doz heparin kullanılır. Ayrıca erken hareket etme (mobilizasyon) ve evde pnömatik kompresyon cihazlarının kullanımı da bu pıhtı riskini azaltır.
- Enfeksiyon Kontrolü: Ameliyat sonrası olası enfeksiyonları (erizipel gibi) engellemek amacıyla rutin olarak 1-2 hafta süreyle antibiyotik tedavisi uygulanır.
2. Kompresyon (Baskı) Giysilerinin Kullanımı
Ameliyat edilen bölgelerde lenf sıvısının toplanmasını engellemek için kompresyon şarttır.
- İlk 2-4 haftalık süreçte kompresyon çok daha kritik ve yoğun bir şekilde uygulanmalıdır.
- Erken evre lipödemli kişiler, postoperatif ödemi yönetmek için ameliyattan sonra en az 2-3 ay boyunca kompresyon giysisi kullanmalıdır.
- İleri evre lipödem veya lipolenfödem hastalarının ise bu giysileri hayat boyu giymeye devam etmesi gerekebilir. Eğer giysileri giyip çıkarmak çok zor geliyorsa, yüksek basınçlı tek bir giysi yerine daha düşük basınçlı iki giysi üst üste katmanlar halinde giyilebilir.
3. Manuel Lenf Drenajı (MLD) ve Şişlik Yönetimi
- Ameliyat sonrasında işlem gören bölgelerde şişlikler 4 hafta veya daha uzun sürebilir; ayrıca birkaç hafta boyunca kesilerden lenf sıvısı drenajı (sızıntısı) görülmesi normaldir.
- Bu sıvı yükünü atmak için ameliyattan sonra mümkün olan en kısa sürede, sertifikalı bir fizyoterapist tarafından haftada 2-3 kez Manuel Lenf Drenajı (MLD) uygulanmaya başlanmalıdır.
- MLD uygulaması genellikle 4-5 hafta boyunca destekleyici olarak devam eder. İyileşme tamamlandığında ise hastanın eskiden olduğu gibi sürekli ve yoğun bir tam dekonjestif terapiye olan ihtiyacı ortadan kalkar veya büyük ölçüde azalır.
4. ESWT (Akustik Şok Dalga Terapisi) Desteği
- İyileşme sürecini desteklemek amacıyla cerrahiden 1 hafta sonra, 5-10 hafta boyunca tedaviye ESWT (Akustik Dalga Terapisi) eklenebilir.
- Ameliyat sonrasında erken dönemde başlanan ESWT; cilt altındaki skar (yara) dokusunun aşırı çoğalmasını ve subdermal fibrozisi (sertleşmeyi) engeller, dokunun elastikiyetini artırır ve kontur (şekil) düzelmesini hızlandırarak hasta memnuniyetini belirgin oranda yükseltir.
5. Fiziksel Aktivite ve Egzersize Dönüş
- Bütün liposuction kesileri (yara yerleri) tamamen kapandığında/iyileştiğinde, hastaların düşük etkili (low-impact) aktif hareketlere başlaması önerilir.
- Bu dönemde yapılabilecek en ideal aktiviteler; yürüyüş, su jimnastiği, yüzme ve hafif jimnastik egzersizleridir.
Kaynaklar:
Herbst KL, Kahn LA, Iker E, Ehrlich C, Wright T, McHutchison L, et al. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology. 2021;36(10):779-96.
Kruppa P, Georgiou I, Biermann N, Prantl L, Klein-Weigel P, Ghods M. Lipedema—pathogenesis, diagnosis, and treatment options. Deutsches Ärzteblatt International. 2020;117(22-23):396.
Ricolfi L, Reverdito V, Gabriele G, Bortolon M, Macherelli I, Haag P, et al. Micromassage Compression Leggings Associated with Physical Exercise: Pilot Study and Example of Evaluation of the Clinical and Instrumental Effectiveness of Conservative Treatment in Lipedema. Life. 2024;14(7):854